ระลึกถึงครบ ๓ ปี สึนามิ Tsunami ๒๖ ธันวาคม ๒๕๔๗

หลังจากเก็บกวาด ซากปะระหักพัง ที่เสียหายจากภัยพิบัติจากธรรมชาติ ครั้งรุนแรงที่สุดของมนุษย์ชาติ ในช่วงชีวิตของข้าพเจ้า ถ้าใครได้ไปเยือนทะเลอันดามันอีกครั้งหลังจากนั้นไม่นาน จะพบว่าทะเลอันดามัน ไม่ว่าจะไปเยือนยังหาดทรายใด หรือทะเลใด จะเป็น หาดป่าตอง หาดพีพี หมู่เกาะสุริทนร์ สิมิลัน หรือจะเป็นย่านทะเลตลอดแนว สตูล ตรังกระปี่ ภูเก็ต ชุมพร หรือจุดที่รุนแรงสุดที่พังงา เช่น เขาหลัก นั้น ท่านจะพบกับความสวยใส ของท้องฟ้า ฟ้าใสสวยสด ทะเลสีคราม หาดทรายเนียนขาว สะอาดสบายใจสบายตาเป็นที่สุด เป็นธรรมชาติอย่างยิ่ง ซึ่งถ้าเราไปก่อนหน้านั้น จะเป็นสิ่งหาพบไม่ได้มานานหลายปี ท่านจะประทับใจเป็นที่สุด จนแทบจะทำให้ลืมเลือนภาพเหตุการณ์ สึนามิ ถล่ม เมื่อไม่นานก่อนหน้านั้นไปได้เลย

ต้องไม่ลืมว่า คลื่น สึนามิ ก็มีประโยชน์ บ้างเหมือนกันที่ช่วยให้ธรรมชาติดีขึ้น กวาดล้างสิ่งไม่ดีลงทะเลไป ทำให้ท้องถิ่นหลายแห่ง หวงแหนธรรมชาติมากขึ้น การอนุรักษ์ป่าชายเลน ในกาลต่อมาทำได้ผลยิ่งขึ้น คนท้องถิ่น โดยเฉพาะผู้ผ่านประสบการณ์เลวร้าย กับคลื่นยักษ์สึนามิ รักถิ่นอาศัยมากขึ้น แม้ว่าในปัจจุบันนี้เขาจะอยู่กับความหวาดกลัวและแน่นอนว่ายังไม่สามารถลืมเลือนเหตุการณ์สำคัญที่สุดในชีวิตของเขาได้ เพราะทุกชีวิต ทุกๆสิ่งที่สูญเสียไปกับเหตุการณ์ ใครไม่พบด้วยตัวเอง ย่อมไม่สามารถรับรู้ หรือเข้าใจได้ลึกซึ้งกับเหตุการณ์ได้แน่นอน

ธรรมชาตินั้นเป็นทั้งผู้สร้างและผู้ทำลาย มาช้านาน ก่อนที่จะมีมนุษย์เกิดขึ้นบนโลกนี้ด้วยซ้ำ ธรรมชาติไม่เคยทำร้าย หรือตั้งใจจะทำลายมนุษย์ มีแต่มนุษย์เท่านั้นที่ทำลายธรรมชาติ ธรรมชาติเป็นผู้ให้มาเสมอ ขอให้อยู่อย่างเข้าใจธรรมชาติบ้าง ใช้ชีวิตให้สอดคล้องกับธรรมชาติ อย่าไปฝืนธรรมชาติ พลังแห่งธรรม..ชาติ ไม่ว่าจะมาจาก ดิน น้ำ ลม หรือ ไฟ ถ้าสิ่งใดสิ่งหนึ่งในพลังทั้งสี่นี้ เกิดรุนแรง เกรี้ยวกราดขึ้นมา ก็ไม่มีสิ่งก่อสร้างใดๆของมนุษย์จะรับมือได้แน่นอน ยิ่งถ้าทั้งสี่จับคู่กันมาด้วยแล้วก็ ไม่ว่าจะมาสอง หรือสาม ความหายนะมาเยือนแน่นอน จงเข้าใจธรรมชาติก่อน แล้วธรรมชาติจะเข้าใจและเห็นใจเรา

      400px-The_Great_Wave_off_Kanagawa.jpg

ภาพนี้เป็นภาพ ศิลปะของศิลปินชาวญี่ปุ่น “The Great Wave at Kanagawa” (จากภาพชุดของภูเขาไฟฟูจิ) ขนาดกว้าง 10 นิ้ว ยาว 15 นิ้ว ที่เก็บรักษาอยู่ที่ Metropolitan Museum of Art, New York แม้ว่าภาพดังกล่าวจะถูกนำไปใช้ในการพูดถึงคลื่นสึนามิ แต่แท้จริงแล้วภาพดังกล่าวไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับคลื่นสึนามิแต่อย่างใดนะครับ

อยู่อย่างเข้าใจธรรมชาติที่ว่าก็เช่นดังชาวเล ชาวมอแกน แห่งหมู่เกาะสุรินทร์ ชนกลุ่มน้อย กลุ่มด้อยกลุ่มหนึ่ง ชนเผ่าแห่งทะเลที่เรามองว่าเป็น ผู้ล้าหลังแห่งโลกปัจจุบัน แต่กับเหตุการณ์ คลื่นยักษ์ซูนามิ นี้กลับไม่มีชาวมอแกน คนใดเสียชีวิตเลย แม้ว่าไม่มีชาวมอแกนคนใดเคยพบเจอเหตุการณ์แบบนี้มาก่อน แต่ทุกคน โดยเฉพาะผู้เฒ่าผู้แก่ ต่างรู้วิธีเอาชีวิตรอดจากเหตุการณ์ร้ายนี้ทุกคน ประสบการณ์แห่งชนเผ่าหลายพันปี คำร้องเพลงโบราณ ทำให้ทุกคนต่างวิ่งสวนทางขึ้นที่สูง มีแต่เราเราท่านท่านผู้อยู่ในโลกปัจจุบัน เห็นน้ำลดกลับวิ่งเข้าใส่ วิ่งไปดูสิ่งที่ไม่เคยพบเคยเห็น ย่อมไม่แปลกใจที่มีผู้คนตายจากเหตุการณ์เมื่อวันที่ ๒๖ ปี ๒๕๔๗ นี้นับแสนคน เขาว่าทั่วโลกมีถึง สองแสนสองหมื่นคน แต่ข้าพเจ้าว่ามีมากกว่านั้น อาจมากกว่าเป็นเท่า รวมแล้วอาจมากถึงครึ่งล้านคนด้วยซ้ำ

เหตุการณ์นี้ทำให้เรารู้ว่า เหตุการณ์แบบนี้ไม่ใช่สิ่งใหม่ในทะเลแถบนี้แน่นอน ประวัติศาสตร์ที่สืบได้ล่าสุด เป็นข่าวในไทยรัฐ ไม่กี่วันนี้ บอกว่าเกิดครั้งแรกในสมัยอยุธยา อย่างไรข้าพเจ้ามั่นใจว่าไม่ใช่ครั้งแรกแน่นอน ประสบการณ์ของมนุษย์มีบันทึกได้มีเพียงไม่กี่ปีนี้เอง ก่อนหน้านี้ที่ละใครบันทึก ก็ต้องสืบต่อไป

              Tsunami knowledge_basic

วิชาประวัติศาสตร์จึงเป็นสิ่งสำคัญยิ่งอย่างหนึ่ง เป็นวิชาหนึ่งที่ข้าพเจ้าชอบ ใครที่บอกว่าทะเลอันดามันนี้ปลอดจากสึนามิก่อนหน้านี้ก็ต้องหน้าแหกไปตามๆกัน เราไม่มีทางรู้วงรอบในการเกิดเหตุการณ์ที่แน่นอนได้ ไม่มีใครทำนายล่วงหน้าได้แน่ๆ ยิ่งช่วงนี้มีตัวกระตุ้นเยอะจาก มนุษย์ ที่ว่าเป็นสัตว์ประเสริฐนี้แหละครับ ทำลายสินทรัพย์ใต้ผิวโลกมากมาย เป็นแรงกระตุ้นให้วงรอบเกิดถี่กว่าปกติ ทำลายทั้งทางตรงทางอ้อมเยอะแยะ เอาใหญ่ๆก็เช่น ดึงน้ำมันบ้าง ก๊าซบ้างออกมาใช้ ทดลองบ้าๆบอๆ เครื่องนิวเคลียร์ใต้ดินบ้าง

ฮาฮา เมื่อมีแรงกระทำก็ย่อมมีแรงต่อต้านการกระทำเกิดขึ้น เป็นหลักการง่ายๆทางฟิสิกซ์ ซึ่งมันก็คือกฏธรรมชาติ กฏหนึ่งที่เราค้นพบนั่นเอง พระพุทธเจ้า พระองค์ท่านยังเคยตรัสไว้ว่า ความรู้ต่างๆที่ท่านพบนั้นเป็นธรรมชาติมีมาก่อนท่านตรัสรู้ นานแสนนาน ความรู้เหล่านั้นเปรียบได้ดังใบไม้ทั้งป่า แต่สิ่งที่ทรงสอน ทรงแนะนำนั้น มีเพียงใบไม้หนึ่งกำมือ เองนะครับ ท่านอยากได้ใบไม้กองไหน กำไหน ความรู้ยังมีอีกเยอะ ก็เชิญเลือกกันได้เลยครับ ข้าพเจ้ายิ่งรู้มากยิ่งพบว่าตัวเองยิ่งโง่ ก็ยังมีเรื่องที่เราไม่รู้อีกเยอะแยะ ท่านๆคิดเหมือนกันหรือไม่ครับ มาลองศึกษาความรู้หนึ่งกำมือของพระพุทธเจ้าบ้างจะเป็นไรไป

                Tsunami_47_country

มาว่าเรื่องคนตายต่อเฉพาะของประเทศไทย จำนวนผู้ตาย สรุปผลการประชุมคณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับสึนามิ วันที่ ๑๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๔๘

จำนวนผู้เสียชีวิต บาดเจ็บ และสูญหาย (ข้อมูลถึงวันที่ ๑๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๔๘)

  • จำนวนผู้เสียชีวิต รวม 5,395 คน (แยกเป็นคนไทย 1,899 คน คนต่างประเทศ 1,953 คน ไม่สามารถระบุได้ ว่าเป็นคนไทยหรือคนต่างประเทศ 1,543 คน)บาดเจ็บ รวม 8,457 คน (แยกเป็นคนไทย 6,065 คน คนต่างประเทศ 2,392 คน) รับแจ้งสูญหาย รวม 2,995 คน (แยกเป็นคนไทย 2,036 คน คนต่างประเทศ 959 คน) (ได้ผ่านการตรวจสอบ ครั้งที่ 35 ณ วันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2548 โดยตัดรายชื่อแจ้งซ้ำ/กลับภูมิลำเนาเดิม/บาดเจ็บ/เสียชีวิต/พบตัวแล้ว

ข้าพเจ้าว่าตัวเลขที่รายงานผล น้อยกว่าที่เหตุการณ์จริงเยอะครับ รับประกันจากผู้ที่ลงไปอยู่ในพื้นที่หลังเหตุการณ์ เฉพาะที่ตายในประเทศไทยต้องเป็นหลักหมื่นแน่นอน ไม่นับที่ตายในค่ายทหารแห่งหนึ่งที่ติดชายทะเลอันตามันที่ตายอีกเยอะแยะด้วย ที่สูญหายก็อีกมาก ประเทศอื่นๆก็มีคงมีวิธีการรายผลเช่นเดียวกันกับไทยนี้แหละ ส่วนผู้ได้รับผลกระทบก็ยังมีปัญหาต่างๆ มากมายจนถึงทุกวันนี้ แม้ในวันหลังเกิดเหตุจะมีผู้บริจาค หรือเข้าไปช่วยเหลือนับไม่ถ้วน แต่ผลกระทบก็ยังมีอยู่ ไม่กี่วันก่อนดูรายการของ ตาสว่าง สัญญา เขาทำเรื่อง สึนามิ ทำให้ตาสว่างขึ้นอีกเยอะ ลองไปหาดูนะครับ ผลกระทบมันเยอะกว่าที่เรารับรู้

บุญใดๆที่ข้าพเจ้าเคยทำในอดีตชาติก็ตาม ทั้งหมดทั้งปวงจนถึงปัจจุบันเดี่ยวนี้ จงถึงแก่สิ่งมีชีวิตที่เสียชีวิตทั้งหมด และไปถึงผู้ที่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ และเหล่าเทวาผู้ปกปักรักษาด้วยครับ

Tsunami  สึนามิ (การออกเสียงในภาษาญี่ปุ่นคือ /tsunami/ สึนะมิ ซึ่งต่างกันเล็กน้อยกับการออกเสียงในภาษาอังกฤษว่า ซูนามิ หรือ (ทซู)นามิ (ท ควบ ซ ในเสียงญี่ปุ่น) เป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติ ในลักษณะของระลอกคลื่น ที่เกิดขึ้นจากการที่น้ำในทะเลสาบหรือในท้องมหาสมุทรจำนวนมหาศาล เกิดการเคลื่อนย้ายถ่ายเทจากบริเวณหนึ่งสู่อีกบริเวณหนึ่งอย่างรวดเร็ว อันเนื่องมาจากการเกิดแผ่นดินไหว แผ่นดินเคลื่อนตัว ภูเขาไฟระเบิด หรือจากวัตถุนอกโลก เช่น ดาวหาง หรืออุกกาบาต ตกสู่พื้นทะเลหรือมหาสมุทรบนผิวโลก คลื่นสึนามิที่เกิดขึ้นนี้จะถาโถมเข้าสู่พื้นที่ชายฝั่งทะเลด้วยความรวดเร็วและรุนแรง สร้างความเสียหายอย่างใหญ่หลวงให้แก่ชีวิตและทรัพย์สินที่อยู่อาศัยที่พังพินาศไป พร้อม ๆ กับมนุษย์จำนวนมากมายที่อาจได้รับบาดเจ็บและล้มตายไปด้วยฤทธิ์ของมหาพิบัติภัยที่เกิดขึ้นอย่างฉับพลัน

คำว่า “สึนามิ” มาจากภาษาญี่ปุ่นมีความหมายว่า “ท่าเรือ” (สึ) และ “คลื่น” (นะมิ) ศัพท์คำนี้บัญญัติขึ้นโดยชาวประมงญี่ปุ่น ผู้ซึ่งแล่นเรือกลับเข้าฝั่งมายังท่าเรือ และพบว่าทุกสิ่งทุกอย่างที่เคยรายล้อมอยู่รอบท่าเรือนั้นถูกทำลายพังพินาศไปจนหมดสิ้น โดยในระหว่างที่เขาลอยเรืออยู่กลางทะเลกว้างนั้นไม่ได้รู้สึกหรือสังเกตพบความผิดปกติของคลื่นดังกล่าวเลย ทั้งนี้เนื่องจากคลื่นสึนามิไม่ใช่ปรากฏการณ์ระดับผิวน้ำในเขตน้ำลึก เพราะคลื่นที่เกิดขึ้นจะมีขนาดของคลื่น (แอมพลิจูด) ขนาดเล็กมากเมื่ออยู่ในพื้นน้ำนอกชายฝั่ง ในขณะเดียวกันก็มีความยาวคลื่น ที่ยาวมาก (ปกติจะมีความยาวหลายร้อยกิโลเมตร) ทำให้คลื่นสึนามิที่เกิดขึ้นไม่สามารถสังเกตเห็นได้ขณะที่ลอยเรืออยู่บนผิวน้ำกลางทะเลลึก เนื่องจากคลื่นที่เกิดขึ้นจะเห็นเป็นเพียงแค่เนินต่ำ ๆ ตะคุ่ม ๆ อยู่ใต้น้ำเท่านั้น

สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) มีข้อมูลดีๆ เกี่ยวกับสึนามิ ของไทย มากมาย ลำดับเหตุการณ์คลื่นยักษ์สึนามิเมื่อวันที่ ๒๖ ธันวาคม ๒๕๔๗

                Tsunami_ring_of_fire

จวบจนวันตาย ไม่ว่ากี่รุ่นต่อกี่รุ่น ถ้าเรายังอยู่ในดินแดนนี้ เราก็ยังอยู่ในวงแหวนแห่งไฟนี้แหละครับ อยู่ในเขตรอยเลื่อนของทวีปอยู่เสมอ ดังนั้นจงระตัวไม่ให้ดี ระบบป้องกันดีที่สุด หรือระวังตัวตนเอง เพราะระบบป้องกันที่มนุษย์สร้างมานั้น ไม่สามารถรับประกัน ว่าจะทำนานเหตุการณ์ได้ถูกต้องเสมอไปหรอกนะครับ

ดังนั้นจงอย่าแปลกใจที่เมื่อก่อน จะมีคำพูดว่า ที่ดินชายทะเล นี้เขาจะยกให้เหล่าบรรดาลูกๆ ที่พ่อ แม่ รักน้อยกว่า ลูกรักคนอื่นๆ ที่พ่อแม่จะยกที่บนภูเขาให้ ไม่ใช่เรื่องแปลกใจเลยใช่มั้ยครับ ว่าเรื่องนี้จะมีมูลความจริง เมื่อผ่านเหตุการณ์สึนามิมาแล้ว และจงอย่าแปลกใจโดยเฉพาะที่ดินริมฝั่งอันดามัน จะไม่มีผู้คนอยู่อาศัย หรือมีอยู่น้อยมานาน แสนนาน จนมาบูมเมื่อไม่นานมานี้ จงอย่าแปลกใจที่เห็นซากโบราณสถานซึ่งอยู่ให้เห็น เหลือเพียงไม่กี่แห่งให้ศึกษา เพราะคลื่นคงกวาดลงทะเลไปไม่รู้กี่ครั้งกี่ครา จะมีเหลือบ้างก็ตาม แหล่งโบราณคดีที่ เกาะพระทอง เกาะคอเขา ในอ่าวพังงา ซึ่งเป็นเกาะขนาดใหญ่

คลื่นสึนามินี้รุนแรงมากๆนะครับ แค่ฟังปากต่อปาก ได้ยินได้ดูมาในทีวี คุณยังรู้สึกกลัวเลย แล้วไม่คิดบ้างว่าคนที่ประสบเหตุเขาจะกลัว เกรง กังวล ต้องหนีทุกครั้งที่เสียงเตือน หรือมีข่าวมาว่าจะมีสึนามิ เป็นข้าพถ้ารอดมาได้แล้วต้องอยู่ต่อละแวกนั้นก็คงประสาทเสียแน่ๆ ต้องอยู่กับความกังวลใจอยู่ตลอด จะไปที่อื่นก็ไม่มีที่จะไป ก็ต้องอยู่กันต่อไป แม้คุณได้ลงไปเห็นด้วยตาตนเอง ยังแทบไม่เชื่อสายตาตนเองเลยว่าเกิดเหตุการณ์แบบนี้ได้อย่าง เพราะจุดที่เกิดเหตุ คนตายเยอะบางจุดห่างจากทะเล ไม่น้อยกว่า ๑๐ กิโลเมตรนะครับ ถ้าคุณดูในแผนที่จะเห็นว่า สึนามิในไทยนี้ถือว่าโชคยังดีนะครับ ที่ในแนวที่เกิดเหตุ มีภูเขาขวางแนวอยู่ด้วย ถ้าไม่มีน้ำก็คงไปได้ไกลกว่านี้อีกมาก และความสูญเสียก็ยิ่งมากกว่านี้เหลือคณานับ

ไม่ว่าจะเป็นพื้นที่ในภูเก็ต กระบี่ อย่าง พีพี หรือแนวหาดพังงาในปัจจุบัน ที่ประสบภัยในเหตุการณ์ไม่ว่า เป็น บ้านบางม่วง บ้านบางเนียง บ้านคึกคัก บ้านน้ำเค็ม แหลมปะการัง หรือที่โด่งดังมากๆอย่าง เขาหลัก ซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญและผู้คนอาศัยอยู่เยอะ จะมีคนตายเยอะมากๆ ไม่เหมือนอำเภอติดทะเลจาก ตรัง ชุมพร หรือ สตูล โชคดีที่คลื่นมาไม่แรงมาก รวมทั้งมีป่าชานเลนเยอะกว่า เพราะการท่องเที่ยวยังโตน้อยกว่าแถบอื่นๆ แถมยังมีคนอาศัยอยู่รอมฝั่งน้อย จึงมีคนตายน้อยกว่ามากนัก

คิดดูสิครับว่า ทะเลแถบนี้เมื่อก่อนไม่ค่อยมีใครอยากไปอยู่ได้อย่างไร เพราะทรัพยากรชายฝั่งทางนี้สมบูรณ์มากๆ ทำไมยังไม่ค่อยมีใครอยากไปอยู่ ถ้ามันไม่มีประวัติศาสตร์บางอย่าง อย่างสึนามิ ยกตัวอย่างเล่นๆ อ.สิเกา ซึ่งเป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดตรัง มีพื้นที่ติดทะเลมากมายมี หาดสวยๆเยอะ ทั้งหาดและเกาะต่างๆ เช่นหาดปากเม็ง หาดสำราญ หาดเจ้าไหม เกาะกระดาน เกาะลิบง ทะเลแถบนี้ ก็สมบูรณ์มาก ถึงปัจจุบันก็ยังพอมีดีอยู่ ยังมีสัตว์สงวนอย่างปลาพยูนให้ได้ดูกัน มีประการังสวยงาม เป็นแหล่งท่องเที่ยวชั้นเอก ตอนนี้ก็เป็นอุทยานแห่งชาติด้วยซ้ำ เมื่อก่อนคงลำบากมากที่คนจะไปอยู่อาศัย มีเรื่องเล่าเล่นๆ ปากต่อปาก ว่าชื่ออำเภอมาจากภาษาจีน ที่แปลว่า แถบนี้ขนาดหมายังตาย คิดดูแล้วคนจะอยู่ได้อย่างไร

ในฐานะที่ข้าพเจ้าเป็นคนหนึ่งที่ลงไปพังงา ร่วมช่วยได้บ้างไม่ได้บ้าง ในเหตุการณ์หลังวันเกิดเหตุอยู่หลายวัน คิดถึงเมื่อไหร่ ก็ระลึกถึงได้เสมอ สรุปได้สั้นๆ ว่า ความไม่แน่นอน คือสิ่งที่แน่นอน อย่าหลงอยู่ในอารมณ์อกุศลกันมากนัก ชีวิตนี้น้อยนัก นานกี่ปี ไม่มีวันลืม… สึนามิ  เช่นกัน..ข้าพเจ้าเอง

Tags: , , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: